POLNO PRENOSIVE INFEKCIJE

Sifilis je infektivna bolest koju izaziva bakterija Treponema pallidum. Prenosi se seksualnim kontaktom sa zaraženog na zdravog partnera ili sa bolesne majke, preko posteljice, na plod.

1. pojava bezbolnih rana po genitalijama, ustima, prstima i anusu, 10 dana do 6 nedelja od primoinfekcije

2. pojava karakteristične ružičaste ospe po koži ili “ploča” po ustima i genitalijama, takođe bezbolnih uz pojavu glavobolje, bola u kostima i zglobovima, temperature i gubitka apetita. Ovaj stadijum može trajati oko jedne godine.

3. pojava zapaljenskih procesa unutrašnjih organa, srca, kostiju, jetre, mozga, kao i vaginalno krvarenje između ciklusa, rane u ustima i genitalijama, otežano gutanje, krvarenje iz nosa, opadanje kose, ograničena pokretljivost.

Gonoreja (triper, kapavac) je zarazno bakterijsko oboljenje koje izaziva Neisseria gonorrheae. To je najčešća polno prenosiva infekcija.

Gonoreja se prenosi putem seksualnog kontakta svake vrste sa inficiranom osobom. Indirektni put prenošenja (zaraženi peškiri, rublje, kateteri...) je izuzetno redak. Postoji mogućnost prenosa ove bolesti sa inficirane majke na plod u toku porođaja.

Najčešće oboljevaju mladi između 15 i 30 god. Češće oboljevaju muškarci.

Muškarci: Prvi simptom je jako žarenje u toku mokrenja. Nekoliko sati kasnije javlja se žućkast, gnojav sekret iz mokraćnog kanala koji je najobilniji ujutro. Mogu se javiti česte i bolne erekcije.

Žene: vaginalna sekrecija, peckanje pri mokrenju, ponekad može da se javi i krvarenje van menstrualnog ciklusa.

Važno je reći da 10% muškaraca i čak 80% žena prođe bez ili sa minimalnim simptomima. Ove osobe predstavljaju rizik za svoje partnere jer su neprepoznati izvor infekcije.

Kako se postavlja dijagnoza i kako se gonoreja leči?

Dijagnoza gonoreje se postavlja uzimanjem brisa genitalija.Lečenje podrazumeva tretman antibioticima, obavezno oba partnera .

Šta se dešava ako se gonoreja ne leči?

Žene: zapaljenske promene male karlice koje mogu zahvatiti unutrašnje organe, sterilitet, upala zglobova i promene na koži.

-ako posumnjaš da si inficiran-a izbegavaj svaki seksualni kontakt pre nego što se javiš doktoru.

-ukoliko si zaražen u toku terapije apstiniraj od seksualnih kontakta sve dok kontrolne kulture ne budu negativne.

Infekcije hlamidijama i mikoplazmama

To su veoma česte infekcije izazvane bakterijama Chlamydia trachomatis, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealiticum. Ne retko se javljaju i udružene infekcije . U SAD se registruje 4,000,000 slučajeva svake godine , i smatra se da su ove infekcije vodeći uzrok steriliteta.

Koji su simptomi infekcije ?

Infekcija je poznata kao 'tiha epidemija' jer 75% obolelih žena i 50 % obolelih muškaraca nemaju nikakve simptome. Mogući simptomi su:

Muškarci: 1 kap sekreta iz mokraćnog kanala ujutru , peckanje, svrab genitalija.

Žene: vaginalna sekrecija, bolovi prilikom seksualnog odnosa u donjem delu trbuha, genitalna krvarenja.

Kako se postavlja dijagnoza i kako se leči?

Bolest se najčešće otkriva slučajno, tokom rutinskog pregleda; dijagnoza se postavlja na osnovu brisa genitalija i laboratorijskog pregleda krvi.

Šta se dešava ako se infekcija se leči?

Nelečena infekcija ili neblagovremeno lečenje povećava rizik od komplikacija kao što su sterilitet i oštećenje unutrašnjih genitalnih organa.

Genitalni herpes

Šta je genitalni herpes i kako se prenosi?

Genitalni herpes je infekcija izazvana Herpes simplex virusima, HSV1 i HSV2, koji takođe izazivaju i herpes lica (groznicu) najčešće u najranijoj mladosti. Izvor infekcije je isključivo čovek a HSV se prenosi poljupcem ili svim vidovima seksualnog opštenja,kao i mehaničkim putem, tj. rukama, češanjem se infekcija prenosi s lica na genitalije i obratno.

Nakon prodora u organizam virus može ( ponekad i doživotno ) da bude u stanju “mirovanja” i da čeka pad imuniteta, kada se javljaju klinički simptomi.

Koji su simptomi genitalnog herpesa?

Groznicu karakteriše osećaj napetosti, žarenja i svraba na mestu gde će se nakon nekoliko sati pojaviti mehurići promera 1-2 mm.Oni ubrzo pucaju i prave kraste. Lokalizacija je najčešće na prelazu kože i sluzokože usta, nosa i očiju, mada se može javiti i na koži lica.

Genitalni herpes ima identične promene kao kod groznice a lokalizacija su spoljne genitalije, grlić materice, izvodni mokraćni kanal, prostata, testis i regija oko analnog otvora.

Dijagnoza i lečenje genitalnog herpesa?

Dijagnoza se postavlja lako, naročito u slučaju infekcije sa karakterističnim promenama i to uzimanjem brisa ranica i laboratorijskom analizom krvi.

Lečenje se vrši antivirusnim lekom Acyclovir-om, koji daje odlične rezultate.

Šta se dešava ako se herpes genitalis ne leči?

Ukoliko dođe do infekcije ploda preko posteljice, posledice mogu biti: abortus, prevremeni porođaj, mrtvorođeno dete.

Kako da se zaštitiš?

-izbegavaj direktan kontakt sa obolelim, naročito sa njihovim izlučevinama (poljubac, seksualni kontakt) ili herpetičnim promenama

-porođajna infekcija novorođenčadi kod majke sa genitalnim herpesom se može izbeći »carskim rezom«

-i naravno, koristi kondom čak i ako tvoj partner-ka izgleda kao zdrava osoba, jer je infekcija HSV-om možda u fazi »mirovanja«

To je infektivno oboljenje kože izazvano HPV (Human Papilloma Virus). HPV tipova ima preko 70, a za neke tipove je potvrđeno da su u vezi sa pojavom premalignih i malignih promena grlića materice.

Bolest je najčešća kod mladih između 18 i 25 godina. Po nekim studijama rađenim u SAD gde su ispitanice bile srednjoškolke, skoro 50 % je bilo HPV + a oko 2 % je imalo vidljive promene u vidu bradavica.

Najčešći put prenosa bolesti je seksualni, međutim HPV infekcija se može dobiti kontaktom »koža-na-kožu« (auto i heteroinokulacija) , sa bilo kojeg inficiranog dela kože (predeo genitalija ili analnog otvora ).

Koji su simptomi genitalnih kondiloma?

Vrlo često infekcija nema izražene kliničke simptome. Od primoinfekcije do pojave prvih simptoma može proći i godinu dana.

Početne promene su u vidu malih, bledožutih bradavica koje se zatim izdužuju i dobijaju zašiljen izgled. Ako se nalaze između dve površine koje se taru, postaju pljosnate i liče na petlovu krestu.

Muškarci: kondilomi se nalaze na glansu penisa, prepucijumu ili oko analnog otvora. Promene su suve, hrapave, boje mesa i grupisane u grozdove. Ukoliko se ne leče brzo se šire i izazivaju svrab.

Žene: bradavičaste izrasline usmina, vagine i grlića materice. U početku pojedinačno raspoređene, svetlo crvene boje i zašiljene na vrhu. Kasnije ukoliko se blagovremeni ne Započne terapija, namnože se tako da stvore »ploču«.

Čest simptom je i vaginalno krvarenje nakon seksualnog odnosa, vaginalni sekret i svrab.

Dijagnoza i lečenje genitalnih kondiloma ?

Šta ako se ne leči ?

Zapušteni slučajevi kondiloma imaju visok rizik za pojavu raka grlića materice.

Kako da se zaštitiš ?

Najlakši način da se izbegne ova i sve druge PPB jeste veza sa jednim, provereno zdravim partnerom.

Šta je trihomonijaza i kako se prenosi?

Polno prenosiva bolest izazvana parazitom Trichomonas vaginalis. Pored seksualnog kontakta bolest se može preneti upotrebom zajedničkog rublja i peškira. Parazit je neotporan u spoljašnjoj sredini i suvim uslovima, pa se osoba ne može zaraziti preko dasaka u javnim toaletima, kao ni u saunama i bazenima.

Koji su simptomi trihomonijaze?

Muškarci: simptomi se vrlo retko javljaju pa oboleli muškarci bez kliničkih manifestacija u neznanju prenose bolest na svoju partnerku. Moguća je pojava svraba.

Žene: vaginalni svrab i peckanje, pojačani vaginalni sekret žućkaste ili zelenkaste boje vrlo neprijatnog mirisa, bolno mokrenje.

Lečenje se vrši metronidazolom, obavezno oba partnera, da se infekcija ne bi ponovo pojavila.

Kako da se zastitiš ?

-koristi kondom, čak i ako tvoj partner izgleda zdravo, jer infekcija može biti asimptomatska

-svrab i peckanje u predelu genitalija nek ti budu znak da se obavezno javiš lekaru jer ovi simptomi mogu biti posledica i nekog pretumorskog stanja ili tumora.

Genitalna kandidijaza

Šta je genitalna kandidijaza ?

Gljivično oboljenje kože, sluznice i unutrašnjih organa koje izaziva Candida albicans. Kandide su normalno prisutne na koži i sluznici zdravog čoveka i ne izazivaju oboljenje sve dok se ne poremeti odbrambena moć organizma tj. dođe do pada imuniteta.

Simptomi kandidijaze ?

Muškarci: crvenilo glavića, beličaste naslage, upala izvodnog mokraćnog kanala, bolno mokrenje. Upalni proces može napredovati ushodno i oštetiti bubrege.

Žene: otok i crvenilo usmina i vagine, sirasta vaginalna sekrecija, intenzivno pečenje, svrab.

Dijagnoza i lečenje kandidijaze ?

Genitalna kandidijaza kože i sluznica se prepoznaje po kliničkoj slici. Nalaz kandide u bolesničkom materijalu se mora kritički proceniti jer je kandida čovekov saprofit.

HIV

HIV (Human Immunodeficiency Virus) je retrovirus odgovoran za pojavu sindroma stečenog gubitka imuniteta-SIDE.

AIDS ili SIDA (Aquired Immunodeficiency Syndrome) je kasna i najteža manifestacija infekcije virusom HIV-a,koja kod obolelog dovodi do takvog pada imuniteta da organizam vise nije u mogućnosti da se bori protiv različitih infekcija i tumora.AIDS se uvek završava smrtnim ishodom.

Istorijat

AIDS je prvi put opisan u 1981. U SAD,kod grupe homoseksualaca sa Kapoši sarkomom i upalom pluća izazvanom Pneumocistis carinii.Naredni slučajevi AIDS-a utvrđeni su i u grupama intravenskih narkomana,zatim kod osoba koje su imale seksualne odnose sa inficiranim,kao i kod obolelih od hemofilije i osoba koje su primale krv i krvne derivate.

Od vremena otkrivanja prvih slučajeva AIDS-a do današnjih dana SZO je registrovala obolelih u vise od zemalja sveta.

Prvi slučaj u našoj zemlji registrovan je 1985. kod homoseksualca koji je imao seksualne kontakte u SAD krajem '70-tih godina.Narednih godina epidemija poprima karakterističan tok – slučajevi oboljevanja se dupliraju na svakih 10-tak meseci.

Virus HIV-a se može preneti u toku seksualnog odnosa sa inficiranom osobom tj. preko telesnih tečnosti : sperme, semene tečnosti, vaginalnog sekreta.Seksualni odnos podrazumeva homo i heteroseksualno opštenje i to genito-genitalni,oralno-genitalni i analno-genitalni kontakt.Faktori koji povećavaju rizik od prenošenja HIV-a putem seksualnog odnosa su i prisustvo ranica u genitalnoj regiji i česta promena partnera.

Virus se može preneti putem kontaminirane krvi, što se odnosi na intravenske uživaoce droga koji dele igle i špriceve.Krv dobrovoljnih davalaca krvi kao i organi za transplantaciju se danas obavezno testiraju na HIV.

Virus se može preneti sa zaražene majke ,preko posteljice , na plod, kao i pri samom činu porođaja, ili dojenjem.

Virus se može preneti upotrebom zajedničkog pribora za higijenu : brijača , četkica za zube, i sl.

Dakle, virus HIV-a se NE MOŽE preneti svakodnevnim socijalnim kontaktom, kao što su rukovanje,grljenje,poljubac,preko suza (koncentracija virusa u pljuvački i suzama je veoma niska pa se smatra da je ovakav vid transmisije moguć ’samo teoretski’),kao ni preko intimnog rublja, peškira, zajedničkog pribora za jelo, toaletnih dasaka, u saunama i bazenima, javnom prevozu… Takođe, ne postoje registrovani slučajevi transmisije virusa preko insekata niti sa životinje na čoveka.

Pošto HIV virus prodre u organizam domaćina on pokazuje izraziti afinitet prema pojedinim ćelijama : belim krvnim zrncima, nekim ćelijama crevnog epitela, nekim nervnim ćelijama, kao i limfnim čvorovima.

Važno je znati da prisustvo HIV virusa ( tzv. HIV pozitivnost ) ne podrazumeva i oboljevanje od AIDS-a. Smatra se da je prosečan period inkubacije 11 godina .

Koji su simptomi HIV-a / AIDS-a?

1. asimptomatska faza - ova faza može trajati više godina (6 – 15), od primoinfekcije, i za to vreme se virus aktivno razmnožava u telu čoveka. Osoba koja je HIV+ ne pokazuje nikakve znakove bolesti ili kliničke simptome, međutim, moguć je prenos virusa na zdravu osobu. Postavljanje dijagnoze moguće je isključivo putem dobrovoljnog testiranja krvi.

2. rana simptomatska faza - ovu fazu infekcije odlikuju simptomi opšteg tipa: glavobolja, povišena temperatura, prolivi, gubitak u težini veći od 10% uz noćno znojenje (slim disease), uvećanje perifernih limfnih žlezda koje su bezbolne na dodir. istovremeno, kao posledica pada imuniteta, mogu se javiti izvesne infekcije kao: oralna kandidijaza, infekcije respiratornog trakta…Kapoši sarkom se može pojaviti relativno rano.

3. kasna simptomatska faza (SIDA ili AIDS) - progresivno smanjenje odbrambenih mogućnosti inficirane osobe povećava rizik od brojnih teških, oportunističkih infekcija od kojih su najčešće infekcije pluća, mozga, digestivnog trakta, kože.

Dijagnoza HIV infekcije se postavlja nalazom pozitivnih antitela na HIV u serumu inficirane osobe. Svi HIV + slučajevi se proveravaju još jednim testiranjem visoko specifičnom tehnikom, koja određuje antitela na pojedine delove virusa.

Dijagnoza AIDS-a se postavlja na osnovu karakteristične kliničke slike pojedinih , za AIDS karakterističnih infekcija, uz mikrobiološku potvrdu prouzrokovača infekcije i / ili histološku potvrdu tumora.

- Sprečiti i lečiti oportunističke infekcije koje zbog postojeće imunodeficijencije imaju tendenciju reaktivacije . Najznačajniji problemi koje prave lekovi korišćeni u ove svrhe jesu toksičnost-zbog zbirnog karaktera dugotrajne primene, interakcija među lekovima i razvoj otpornosti mikroorganizama na lekove.

- Antivirusna terapija : zidovudin ( AZT ) je antivirusni lek koji se koristi u lečenju HIV-a i AIDS-a. Zahvaljujući dejstvu AZT-( usporavanje razmnožavanja virusa ) , pacijenti u početku lečenja ređe imaju infekcije , normalizuje im se telesna masa i poboljšava opšte stanje.

Međutim efekat lečenja je prolazan, pa terapija AZT-om nakon jedne godine biva manje efikasna. Razlog je pojava otpornosti na lek.

Smatra se da pacijenti lečeni AZT-om, u poređenju sa onima koji nisu lečeni, imaju produženo vreme preživljavanja i bolji kvalitet života.

- Kristi kondom , to je ujedno efikasna zaštita i protiv mnogih drugih seksualno prenosivih bolesti.

Poželjno je uraditi testove na HIV pre seksualnog odnosa sa svakim (novim) partnerom,kako bi oboje bili opušteniji prilikom svakog sledećeg odnosa.

Hepatitis B je zapaljenje jetre izazvano HBV (hepatitis B virusom). Izvor infekcije je čovek oboleo od akutnog ili hroničnog hepatitisa B, ili tzv. Zdravi vironoša.

HBV se prenosi transfuzijom kontaminirane krvi ili njenih derivata. Minimalna količina krvi je dovoljna da se prenese HBV.

HBV se može preneti upotrebom nesterilnih igala i špriceva osoba koje se tetoviraju, rade bodypiercing ili intavenskih narkomana.

HBV se može preneti preko telesnih tečnosti u toku seksualnog odnosa kao i poljupcem preko pljuvačke.

HBV može inficirati plod u toku intrauterinog života ili prilikom porođaja ako je majka HBV pozitivna. Iako je virus pronađen i u majčinom mleku, nije dokazana mogućnost transmisije ovim putem.

Akutni hepatitis B je zapaljenje jetre gde čitava bolest traje 2-3 meseca. Prvo se javi malaksalost, anoreksija kasnije bolni i otečeni zglobovi, osip po koži. Mokraća može biti boje crnog piva . Sledi stadijum kada se javlja žutilo kože, beonjača , nepca , te kože vrata , tela. Jetra je uvećana, bolna na dodir. Oporavak traje 2-3 meseca kada pacijent nema tegoba a žutilo se povlači.

Hronični hepatitis B imaju one osobe kod kojih se HBV registruje više od 6 meseci. Od 7 do 10 % obolelih postanu hronični nosioci virusa. Oni se osećaju dobro i nemaju kliničke znake i simptome , ali su veoma zarazni.

Subklinički oblik hepatita B – klinički nalaz je neupadljiv i bolest se otkriva slučajno.

Fulminantni oblik je najteži oblik hepatitisa B. Pacijent je uznemiren, zbunjen , usporen , poremećenog sna , ima sladunjav zadah poput mirisa vlažne zemlje.

Dijagnoza se postavlja na osnovu anamneze i fizikalnog pregleda uz laboratorijsku potvrdu nalaza krvi.

Ne postoji specifično lečenje već samo simptomatsko lečenje. Preporučuju se higijensko-dijetetske mere, (unošenje namirnica bez masti), ležanje.

Vakcina protiv hepatitisa B postoji, i prema našem zakonu obaveznoj vakcinaciji podležu:

- Komplikacije akutnog hepatitisa se jave u 10-20 % slučajeva kao upala zglobova , oštećenje bubrega, osip kože.

- Komplikacije perzistentnog hroničnog hepatita B su trajna oštećenja jetre, ciroza jetre, karcinom jetre.

- Komplikacije fulminantnog hepatitisa B : koma , smrtni ishod usled iskrvarenja.

- koristi sterilne igle i špriceve i vodi računa da instrumenti za tetovažu i bodypiercing budu sigurno sterilni

- zbog relativno dugog perioda inkubacije HBV testiranje krvi za transfuziju nije efikasno, pa bi bilo najbolje da eventualnu transfuziju primiš od provereno zdravog davaoca (roditelja, rođaka)

semena tečnost je tečnost koju luči prostata , koja nakon ejakulacije neutrališe kiselost sperme i vaginalne tečnosti i tako potpomaže pokretljivost spermatozoida i eventualnu oplodnju

kapoši sarkom je tumorsko tkivo u vidu malih ljubičastih čvorića po koži i sluznici usne duplje. Na ove promene se mogu nadovezati sekundarne infekcije

pneumocistis carinii je parazit koji uzrokuje upalu pluća sa povišenom temperaturom, suvim kašljem i otežanim disanjem u miru

period inkubacije je vreme koje protekne od momenta ulaska patološkog agensa u organizam do pojave prvih kliničkih simptoma bolesti

oralna kandidijaza je gljivično oboljenje usta i usne duplje koje izaziva Candida albicans ( vidi genitalna kandidijaza )

CD 4 limfociti pripadaju beloj krvnoj lozi i odgovorni su za imunitet ćelije tj. eliminaciju virusa. HIV ima afinitet ka CD 4 limfocitima koje na više načina eliminiše iz organizma : 1. Patogenim dejstvom virusa CD 4 limfociti se stapaju u »džinovske ćelije« koje brzo umiru 2. Odbrambenom aktivnošću organizma protiv HIV-a eliminišu se zapravo sopstveni CD 4 limfociti koje je virus inficirao 3.Delovanjem virusa HIV-a remeti se i stvaranje novih CD 4 limfocita

Kritično nizak nivo CD 4 limfocita predstavlja izrazit pad imuniteta što za posledicu ima pojavu oportunističkih infekcija

Retrovirusi su familija virusa sa sposobnošću ugradnje svoje DNK u genom inficirane humane ćelije